Voor onze volgende tekstbespreking (‘De kreet van het hert’) moet ik mij in de keltisch-christelijke spiritualiteit verdiepen en dat is een wonderlijk terrein. Dat komt omdat het vroege Ierse christendom tot de romantische verbeelding spreekt. De oude manuscripten met hun vlechtwerk en de onbegaanbare rotseilanden met hun monnikencellen nodigen uit tot dagdromen. En dat krijgt zijn weerslag op de beschikbare literatuur. Die valt dan meestal ogenblikkelijk uiteen in twee soorten: Ten eerste zijn daar dan de boeken waarin de diepste verlangens van laat-moderne mensen op de geschiedenis worden geprojecteerd. En hoe verder in het verleden die geschiedenis ligt, hoe vrijer er kan worden geduwd en getrokken, natuurlijk. Voor ons onderwerp betekent dat een oceaan van vrije associatie, want het Ierland van de vijfde en de zesde eeuw is voor ons onbereikbaarder dan zelfs het Egypte van het derde millennium voor Christus of de Griekse stadsstaten. Wel stikte het in Ierland van de monniken en monniken schrijven en laten boeken achter. Maar Evangeliaria en Sacramentaria zeggen nou eenmaal weinig over het dagelijkse leven. Nou schreven ze ook over heiligen, en ook nog eens heiligen uit hun eigen tijd en omgeving. Maar die lezen nogal eens als godenverhalen uit een nog veel oudere tijd. Er rijst uit die boeken een heerlijke wereld van diepgroene eilanden in nevelslierten op. Waarin heiligen en feeën elkaar voor de gek hielden en elke mep met een bisschopsstaf een heilige bron opleverde. Het mythologiseren van het Keltische christendom begon niet in de negentiende eeuw, maar in de tijd van het Keltische christendom zelf. En dat levert een heerlijk palet op om zelf mee aan het schilderen te gaan. Voor je het weet rijst er een dynamisch-biologische Jezus uit op, die tegelijk het christelijke én het heidense in ons aanspreekt.
